25.8 C
Gence
25.8 C
Gence

Gəncədə Borçalı köçkünlərinin tikdiyi Qızılhacılı məscidi

Qızılhacılı məscidi Gəncə şəhərinin qədim Qızılhacılı məhəlləsində, Təbriz küçəsində yerləşir. Tikili məhəllə sakinlərinin vəsaiti ilə 1877-ci ildə inşa edilib. Bu tarix, bir zamanlar, məscidin üzərində olan, ərəbcə yazılan kitabədə də göstərilmişdir.

Buraya el arasında Şabanlı məscidi də deyilir. Ehtimal edilir ki, məscidin Şabanlı adlandırılması məhəllədə yerləşən tayfa və ya onun başçısının adı ilə bağlıdır. Həmçinin bu binanı tikən və ya tikilməsinə təşəbbüs göstərən şəxsin adı ilə bağlı olduğu da güman edilir.

1801-1802-ci illərdə Borçalı, Qazax, Şəmşəddil mahalları ruslar tərəfindən işğal edildikdən sonra, oranın əhalisi Gəncəyə köçməyə başlamışdır. Gəncə hökmdarı Cavad Xan onlara köməklik edərək, köçkünləri şəhərin Böyük Bağman bölgəsində yerləşdirmişdir. Borçalıdan gələnlər burada Qızılhacılı məhəlləsini salıb, sonra özlərinə bu məscidi tikiblər.

Qızılhacılı məscidi kərpicdən tikilib. Məscidin günbəzi üçkünc formada olan dəmirlər ilə örtülüb, onun üzərində isə kuzə və aypara var. Onlar 1980-ci ildə, bərpa işləri zamanı qoyulub. Qapının yan tərəfindənki divarda ikitağlı oyuq, üstündə də həmin oyuqların formasını təkrar edən pəncərə var.

Məscidin içində mehrab yoxdur. Ehtimal edilir ki, mehrab Sovet dövründə dağıdılıb. Bu zamanlar məscidin binasından ateizm klubu və anbar kimi istifadə edilib. Həmçinin burada diş poliklinikası da yerləşib.

Hal-hazırda bu məsciddə 22 saylı kitabxananın filialı kimi fəaliyyət göstərir.

Foto Gencexeber.az
Foto Gencexeber.az
Foto Gencexeber.az
Foto Gencexeber.az

Mənbələr:

  1. Sevinc Abdullayeva. Azərbaycanın dövlətçilik və mədəniyyət tarixində Gəncənin yeri və rolu. 525-ci qəzet. 2014.
  2. https://www.youtube.com/watch?v=Ej8WuCw9b5Y
  3. Azərbaycan Respublikası məcsidlərinin ensiklopediyası. Bakı-2001.

Ən Çox Oxunan