XVIII əsrin ortalarında Azərbaycan ərazisində xanlıqların olması, mərkəzləşdirilmiş vahid dövlətin olmaması qonşu dövlətlərin işğalçı siyasətlərinə şərait yaradırdı. Gürcü çarları qonşu xanlıqlar hesabına varlanmağa çalışırdılar və Azərbaycanın qərb torpaqlarını işğal etmək istəyirdilər. Lakin bunu həyata keçirmələrində onlara ən güclü rəqibləri - Şəki xanı Hacı Çələbi mane olurdu.
Həmin dövrdə Pənahəli xan Qarabağlı, Kazım xan Qaradağlı, Heydərqulu xan Naxçıvanlı və Şahverdi xan Gəncəli bir araya gəlirlər. Onlar Hacı Çələbi ilə mübarizə aparmaq qərarına gəlirlər. Bundan xəbər tutan gürcü çarları hiyləgərliyə əl atırlar. Onlar “parçala, hökm sür” siyasətini yürüdərək Şəki xanına qarşı Azərbaycanın digər xanlıqlarının ittifaqını təşkil etməyi qərara alırlar.
21 mart 1752-ci ildə gürcü çarı II İrakli xanlarla danışıqlar aparmaq üçün Gəncə yaxınlığındakı Qızılqaya adlanan ərazidə toplanmağı təklif edir. Gəncə görüşünə II İrakli və atası Teymuraz heç kəsə bildirmədən böyük bir ordu ilə gəlirlər. Gürcü qoşunları qəflətən basqın edərək, danışıqlarda iştirak etməyə gələn Azərbaycan xanlarını əsir götürürlər. Bu hadisə tarixdə “Qızılqaya xəyanəti” adını alır.
Şahverdi xan Gəncəlinin xidmətçilərindən biri (digər versiyaya görə, Pənahəli xanın oğlu) baş verənləri Hacı Çələbiyə çatdırır. Bundan xəbər tutan Hacı Çələbi xan Azərbaycan xanlarını azad etmək üçün gürcü şahının ordusuna hücum edir. “Şeyx Nizami -əleyhissəlamın müqəddəs məqbərəsi yaxınlığında, o yerdə ki, aləmə insanların qəlbini və əqlini işıqlandıran ilahi nur yayılır, iki qoşun üz-üzə gəlir və döyüş başlanır”.
Qanlı döyüş Hacı Çələbi xanın tam qələbəsi və əsir xanların azad edilməsi ilə başa çatır. Şəki xanı əsirlikdən qurtardığı xanlarla görüşmədən düşməni təqib edir, nəticədə Borçalı və Qazax mahallarını ələ keçirir.
Mənbələr:
