top
Qədimdən Gəncədə bişirilən Səngək çörəyi
13 may 2023, 15:00
- ↺ +

Qədimdən Gəncədə bişirilən Səngək çörəyi

Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Abunə ol

Gəncədə vaxtı ilə geniş yayılan çörək növlərindən biri Səngək çörəyidir. Bu çörək növünə bəzən “Gəncə çörəyi” də deyirlər.

“Səngək” sözü fars dilindən “xırda daşlar” kimi tərcümə olunur. Bu ad onun hazırlanma üsulundan əmələ gəlib. Səngək çörəyi xırda daşların üzərində, qırmızı kərpicdən hazırlanan kürələrdə bişirilir. Uzun və yastı çörək, əsasən, bozbaş, piti kimi duru, yağlı yeməklər üçün nəzərdə tutulur. Onun əsas üstünlüyü 3-4 gün ərzində təzə qalması və rahat həzm olunmasıdır. Bu səbəbdən də mədə-bağırsaq xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərə səngək çörəyindən istifadə etmək məsləhət görülür.

Səngəkin yaranması tarixçilər tərəfindən Səfəvi I Şah Abbasın dövrünə aid edilir. Əfsanəyə görə, çörəyi icad etmək şərəfi tanınmış alim və şair, şahın müşaviri Şeyx Bəhaiyə məxsusdur. Görkəmli sərkərdə kimi şöhrət qazanan Abbas dəfələrlə hərbi əməliyyatlar keçirib. Onun qarşısında duran çətinliklərdən biri ocaq və yüksək keyfiyyətli un olmadan döyüşçülərin qidalanması idi.

Bunu həll etmək üçün Şeyx Bəhai kəndlilərin tədarük etdiyi taxıldan çörək bişirməyi təklif etdi. Kiçik taxıl dəyirmanlarında üyüdülmüş un su ilə qarışdırıldı. Nazik və uzun xəmir parçaları odla qızdırılmış xırda daşların üstündə bişirilirdi. Üstəlik, bu ocaq şahın qoşunları ilə birlikdə daşınırdı: hər bir döyüşçü yəhərində kiçik bir çınqıl torbası daşıyırdı. Düşərgədə daşlar birləşdirilir və onların üzərində çörək bişirilirdi.

Bu çörək balatı ilə hazırlanır, tərkibinə heç bir kimyəvi maddə qatılmır. Balatı ilıq su ilə qarışdırılır, qarışığa un əlavə edilir və xəmir yoğrulur. Xəmir rəfətədə yayılır və digər çörəklərdən fərqli olaraq üzərinə yumurta yox, su vurulur. Çörəyin üstündə qaz lələkləri ilə işləmələr aparılır. Bəzən çörəyin üzərinə küncüt də səpilir. Sonra xırda daşlardan hazırlanan kürələrdə bişirilir.

Mənbələr:


  1. Əhməd İsayev. Gəncə və gəncəlilər. Bakı-2008.

  2. Громов А.Б., Табаи С.Н. Персия: история неоткрытой страны. Москва -2017.

  3. Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. IV cild. Bakı-2006.

  4. https://www.gotovim.ru/national/iran/52733.shtml

  5. https://azertag.az/xeber/Gencenin_qedim_chorek_novu_Sengek_choreyi_VIDEO-2161436

Son xəbərlər

Bütün xəbərlər
Bu gün, 18:00

Gəncə idmançıları Mingəçevirdə keçirilən turnirdə 6 medal qazandı

Bütün xəbərlər
Bu gün, 17:21

Gəncədə sabah havanın günəşli və yağıntısız olacağı gözlənilir

Bütün xəbərlər
Bu gün, 17:15

Deputat: "Vətəndaşın əlilliyi ləğv olunmazdan əvvəl işlə təminatı məsələsinə də baxılmalıdır"

Bütün xəbərlər
Bu gün, 16:52

Hərbçilərin həyat yoldaşlarına 500 manat müavinət verilə bilər

Bütün xəbərlər
Bu gün, 16:18

Gəncənin zülmətə dönən küçələri

Bütün xəbərlər
Bu gün, 15:19

Gələn il minimum gəlir vergisi 5% olacaq

Bütün xəbərlər
Bu gün, 14:46

"Kəpəz"in "Qarabağ"la oyununa 1 günə 8400 bilet satıldı

Bütün xəbərlər
Bu gün, 14:00

Müdafiə Nazirliyi 810 min manatlıq ayaqqabı kremi alır

Bütün xəbərlər
Bu gün, 12:52

SSR-i hələ dağılmamışdı, amma bayrağımız Gəncədə dalğalanırdı

Bütün xəbərlər
Bu gün, 12:20

"Tez-gəl" dükanından araq oğurladı, 15 sutka həbs edildi

Bütün xəbərlər
Bu gün, 11:48

Quş qripinə qarşı monitorinq keçiriləcək

Bütün xəbərlər
Bu gün, 11:17

Gəncədə bu bağçada diş-dişə dəyir

Bütün xəbərlər
Bu gün, 10:16

Evdən kişi və qadının meyiti tapıldı – QORXUNC TƏFƏRRÜATLAR

Bütün xəbərlər
Bu gün, 10:09

Gəncəli idmançı Bakıda keçirilən turnirin qalibi oldu

Bütün xəbərlər
Bu gün, 09:37

Gəncədə binada mənzilləri su basıb

Bütün xəbərlər
Bu gün, 08:27

Mehriban Əliyeva sosial media hesablarında Milli Dirçəliş Günü ilə bağlı paylaşım edib

Bütün xəbərlər
Bu gün, 00:06

Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında Milli Dirçəliş Günü ilə bağlı paylaşım olunub

Bütün xəbərlər
Bu gün, 00:01

Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür

Bütün xəbərlər
Dünən, 16:57

Yeni tələb müəllimlərin narazılığına səbəb oldu

Bütün xəbərlər
Dünən, 15:53

Eksternat təhsil üzrə keçiriləcək imtahanlar üçün sənəd qəbuluna başlanılır

Bütün xəbərlər
Dünən, 14:59

Evin həyətini zibilliyə çevirdilər, küçəni bit basdı - ŞİKAYƏT

Bütün xəbərlər
Dünən, 13:41

Qonşusunu qətlə yetirib meyitini quyuya atan şəxsə 11 il HƏBS

Bütün xəbərlər
Dünən, 12:46

Gəncəli ağır atlet 178 kiloqramı ram edərək BİRİNCİ OLDU

Bütün xəbərlər
Dünən, 12:06

Gəncə musiqi ictimaiyyətinə AĞIR İTKİ

Oxşar xəbərlər