Son günlər saytımızın poçt ünvanına Gəncə sakinləri tərəfindən ölüm haqqında şəhadətnamənin verilməsi ilə bağlı şikayətlər daxil olub.
Sakinlər iddia edir ki, ölüm haqqında tibb şəhadətnaməsinin alınması barədə qayda dəyişilib. Belə ki, poliklinikada qeydiyyatda olmayan şəxsə tibbi şəhadətnamə verilməsindən imtina ediləcək. 65 yaşı keçən bütün vətəndaşlar poliklinikalara müraciət etməli və sahə həkimləri həmin şəxsi sağ vaxtı görməlidir.
Eyni zamanda, qeyd olunub ki, təcili tibbi yardım artıq zorakılıq əlamətinin olub-olmaması ilə bağlı məlumat qeyd edəcək. Vətəndaşın hansı səbəbdən ölməsinin müəyyən edilməsi xəstəxanaların öhdəliyinə qalır.
Gencexeber.az məsələ ilə bağlı Tibbi Ərazi Bölmələri İdarəetmə Birliyinə (TƏBİB) sorğu ünvanlayıb. Qurumdan bildirilib ki, “Ölüm haqqında tibbi şəhadətnamə’' mülkiyyət formasından asılı olmayaraq dövlət tibb müəssisələri tərəfindən verilir:
“Ölüm haqqında tibbi şəhadətnamələrin verilməsi qayda və şərtləri Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Kollegiyasının 31 yanvar 2018-ci il tarixli 05 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “İnsanın ölüm anının müəyyən edilməsi, reanimasiya tədbirlərinin dayandırılması meyarları və qaydası” (Qayda) ilə tənzimlənir.
“Ölüm haqqında tibbi şəhadətnamə’' mülkiyyət formasından asılı olmayaraq ambulator-poliklinik (stomatoloji istisna olmaqla), stasionar və sanator-kurort xidməti göstərən bütün tibb müəssisələri, həmçinin patoloji-anatomik müayinə aparan dövlət tibb müəssisələri tərəfindən verilir.
Ölüm səbəbi məlum olan hallarda:
Ölümün baş vermə səbəbi məlum olan hallarda şəhadətnamə “Xəbərdarlıq vərəqəsi” və (və ya) tibbi sənədlər (ambulator tibbi kitabça, xəstəlik tarixindən çıxarış və s.) əsasında Qaydanın 4.4-cü və 4.5-ci bəndləri istisna olmaqla vəfat edən şəxsin qeydiyyatda olduğu və ya faktiki yaşadığı ərazi üzrə ambulator tibb müəssisəsi tərəfindən verilir.
Ölüm hadisəsi vəfat edən şəxsin müayinə və ya müalicə olunduğu stasionar tibb müəssisəsində baş veribsə, şəhadətnamə həmin tibb müəssisəsi tərəfindən verilir.
Ölüm səbəbi məlum olmayan hallarda:
Ölümün baş vermə səbəbi məlum olmayan hallarda ölüm haqqında tibbi şəhadətnamə patoloji-anatomik və ya məhkəmə-tibbi müayinə aparan tibb müəssisəsi tərəfindən verilir.
Ölüm haqqında tibbi şəhadətnamənin patoloji-anatomik və ya məhkəmə-tibbi müayinə aparan tibb müəssisəsi tərəfindən verilməsi üçün əsaslar aşağıdakılardır:
hamiləlik və doğuşla əlaqədar baş vermiş ana ölümləri zamanı;
infeksion xəstəliklər və ya onlara şübhə olduğu hallarda;
tibbi müayinə və müdaxilə zamanı baş verən və səbəbləri araşdırılmalı olan ölüm hallarında;
zorakı ölümə şübhə olduğu hallarda;
ölümün baş vermə səbəbi məlum olmayan digər hallarda;
ölənin qohumları tərəfindən müayinə və müalicəsi ilə bağlı şikayət olduğu hallarda”.
Sorğuya cavabda qeyd olunur ki, bu hallarda Şəhadətnamənin verilməsi üçün patoloji-anatomik yarmanın aparılması məcburi hesab edilir:
“Lakin vəfat edən şəxsin ailə üzvlərinin və ya yaxınlarının patoloji-anatomik yarmanın aparılmasına etiraz etmələri, habelə patoloji-anatomik yarma aparılmadan vəfat edən şəxsin dəfn edilməsi ölümün baş vermə səbəblərinin müəyyən edilməsini çətinləşdirir və əksər hallarda Şəhadətnamənin verilməsini qeyri-mümkün edir.
Zorakı ölümə şübhə olduğu hallar, ölüm hadisəsinin qeyri-yaşayış sahələri və ümumi istifadədə olan ərazilərdə baş verməsi, vəfat edən şəxsin yaşadığı ərazi üzrə ilkin tibbi-sanitariya yardımı ilə bağlı tibb müəssisəsinə təhkimolunması üçün müraciət etməməsi, habelə qeydiyyatda olduğu və ya faktiki yaşadığı ərazi üzrə ambulator tibb müəssisələrində uzun müddət ərzində dövri müayinələrdən keçməməsi, ölümün naməlum səbəblərdən baş verməsi və sair hallar vəfat edən şəxsin ailə üzvləri və ya yaxınları tərəfindən ölüm haqqında tibbi şəhadətnamənin əldə edilməsinə çətinliklər yarada bilər.
Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında qanunun 41-ci maddəsinə əsasən patoloji-anatomik yarmanın aparılmasının məcburi hesab edildiyi hallarda, zorakı ölüm barəsində şübhə olduqda patoloji-anatomik yarma aparılmalı və bundan sonra ölüm haqqında tibbi şəhadətnamə verilməlidir.
Yaşayış yerində baş vermiş ölüm hadisələri üzrə ölüm haqqında tibbi şəhadətnamənin verilməsi ilə bağlı görüləcək tədbirlər yaşayış yerinin kənd, qəsəbə və şəhər olmasından asılı olaraq dəyişir.
Ölüm hadisəsi yaşayış yerində (kənd və qəsəbə istisna olmaqla) baş veribsə, Təcili və Təxirəsalınmaz Tibbi Yardım Stansiyasının (TTTYS) həkimi ölüm hadisəsini təsdiq edir, bu barədə çağırış vərəqəsində qeydiyyat aparmaqla vəfat edənin şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd əsasında “Xəbərdarlıq vərəqəsi”ni ölüm haqqında şəhadətnaməni vermək hüququ olan tibb müəssisələrinə təqdim etmək üçün doldurur və ölüm hadisəsi barədə ərazi üzrə polis və ya prokurorluq orqanına (hüquq-mühafizə orqanı) məlumat verir. Ölüm hadisəsi rayonun (şəhərin rayonu istisna olmaqla) kənd (qəsəbə) yerində baş veribsə, kənd sahə xəstəxanasının (həkim məntəqəsinin) həkimi və ya tibb məntəqəsinin feldşeri ölüm hadisəsini təsdiq edir və hadisə barədə hüquq-mühafizə orqanına məlumat verir. Zorakı ölümə şübhə olduğu hallarda, TTTYS-in həkimi və ya kənd sahə xəstəxanasının (həkim məntəqəsinin) həkimi və ya tibb məntəqəsinin feldşeri hüquq-mühafizə orqanlarının nümayəndəsi gələnə qədər meyitin yanında gözləməlidir”.
Fidan İlqar
