Gəncənin qədim Qızılhacılı məhəlləsində yerləşən, 149 illik tarixə malik Qızılhacılı məscidi uzun müddətdir baxımsız vəziyyətdə qalır.
Gencexeber.az məlumat verir ki, məscid şəhərin Təbriz küçəsində yerləşir. Tikili məhəllə sakinlərinin vəsaiti hesabına 1877-ci ildə inşa edilib. Bu tarix bir zamanlar məscidin üzərində yerləşən və ərəbcə yazılmış kitabədə də qeyd olunub.
El arasında Şabanlı məscidi kimi də tanınan tikilinin bu adla adlandırılmasının məhəllədə yaşayan tayfa, onun başçısı və ya məscidin tikintisinə təşəbbüs göstərən şəxsin adı ilə bağlı olduğu ehtimal edilir.
Tarixi məlumatlara görə, 1801-1802-ci illərdə Borçalı, Qazax və Şəmşəddil mahalları ruslar tərəfindən işğal edildikdən sonra həmin ərazilərin bir sıra sakinləri Gəncəyə köç ediblər. Hökmdar Cavad Xan onların şəhərin Böyük Bağman bölgəsində yerləşməsinə şərait yaradıb. Borçalıdan gələn əhali burada Qızılhacılı məhəlləsini salıb və sonradan özlərinə məscid inşa edib.
Kərpicdən tikilən məscidin günbəzi üçkünc formalı dəmir örtüklə bağlanıb. Günbəzin üzərindəki kuzə və aypara isə 1980-ci ildə aparılan bərpa işləri zamanı yerləşdirilib. Tikilinin memarlıq xüsusiyyətləri arasında qapının yan tərəfində yerləşən ikitağlı oyuqlar və onların formasını təkrarlayan pəncərə də diqqət çəkir.
Məscidin daxilində hazırda mehrab yoxdur. Ehtimal edilir ki, mehrab Sovet dövründə dağıdılıb. Həmin illərdə məscid dini təyinatından uzaqlaşdırılaraq ateizm klubu və anbar kimi istifadə olunub. Bir müddət isə binada diş poliklinikası fəaliyyət göstərib.
Hazırda burada Gəncə Şəhər Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin 22 saylı filialı fəaliyyət göstərir. Lakin tarixi tikilidə uzun müddətdir əsaslı təmir-bərpa işləri aparılmayıb.
Məhəllə sakinləri tarixi və dini əhəmiyyət daşıyan Qızılhacılı məscidinin təmir olunmasına, həmçinin ətraf ərazinin abadlaşdırılmasına ehtiyac olduğunu deyirlər. Onlar məscidin mövcud baxımsız vəziyyətinin aradan qaldırılması üçün aidiyyəti qurumların tədbir görməsini istəyirlər.
