Gəncə Dəmiryol Stansiyası 1882-1883-cü illərdə Tiflis və Bakı şəhərlərini birləşdirən dəmiryol xəttinin üzərində inşa edilmişdir. Stansiya Gəncənin şimalında, şəhər mərkəzindən 5 km aralıda yerləşirdi. Tikili görünüşünə görə Bakıdakı “Tiflis vağzalı” binasını xatırladırdı.
Gəncədən keçən dəmir yolu xətti Azərbaycanın ümumrusiya iqtisadiyyatına cəlb edilməsində mühüm rol oynadı. Bu stansiyaya gətirilən və oradan kəndlərə göndərilən yüklərin həcmi ildən-ilə artırdı. Buraya, həmçinin müxtəlif yerlərdən neft, kənd təsərrüfatı məhsulları, pambıq, ipək, xalça, mal-qara gətirilirdi.
Stansiyanın şəhərdən aralıda yerləşməsi şəhər əhalisinin və yerli sahibkarların narazılığına səbəb oldu. Onlar iş zamanı stansiyanın yaxınlıqda tikilməsini xahiş etsələr də, bu, Dəmir Yolları Nazirliyi tərəfindən qəbul edilmədi. Belə dəyişiklik dəmir yolunun uzanacağına və malların daşınmasının bahalaşmasına gətirəcəkdi. Nəqliyyat vasitələri nazirliyi bu vəziyyəti düzəltmək üçün öz hesabına stansiyaya yeni yol çəkdi. Daha sonra isə oraya gedən omnibus və konka nəqliyyat vasitələri istifadəyə verildi.
10 oktyabr 1888-ci ildə Bakıdan Gürcüstana gedərkən çar III Aleksandr və onun həyat yoldaşı Mariya Fyodorovna 20 dəqiqəlik Yelizavetpol Stansiyasında dayanırlar. Onları Gəncə qubernatoru knyaz Nakaşidze, şəhər başçısı, xan qızı Natəvan və digər şəxslər qarşılayırlar. Səfərin sonunda çar ailəsi uşaqlarla foto çəkdirdikdən sonra qatara minib, yollarına davam edib.
Stansiyada gediş-gəlişin çox olması ilə əlaqədar burada əhalisi 1000 nəfərdən artıq olacaq yaşayış massivi salınmağa başlanıldı. Burada məktəb, aptek və digər müəssisələr istifadəyə verildi.
Gəncə Dəmiryol Stansiyasının binası 1970-ci illərdə dağıdıldı və sovet dövründə inşa edilən başqa bina ilə əvəz edildi.
Mənbələr:
