Bu gün bütün Azərbaycanda Novruz bayramı qeyd edilir. Gəncənin Novruz ənənələri zəngindir. Gəncəlilər bu müqəddəs bayrama xalqın tarixinin nəcib adət-ənənəsi kimi böyük ehtiramla baxırlar. Tarix boyu Gəncədə Novruz günlərində maraqlı, kütləvi tədbirlər şəhərin mərkəzində keçirilir. Bura yaxın-uzaq yerlərdən minlərlə adam axışıb gəlir.
Belə tədbirlərdən biri qədimdən Şah Abbas meydanında keçirilən at yarışı olub. Çar dövründə də bu adət qorunurdu. Gəncəlilərin bu ənənəsi 1894-cü ilin Qafqaz qəzetinin nömrələrindən birində işıqlandırılmışdır: “Hər il bu gündə ətraf kəndlərdən kəndli atlılar ən yaxşı atlarına minib şəhərə gəlirlər…At yarışları məscidin qarşısındakı böyük bazar meydanında, təkcə meydanın ətrafında deyil, həm də bütün evlərin və mağazaların damlarında tamaşaya yığışan böyük izdihamla keçirilir. Bu gün atsevərlər də şəhərə axışırlar. Yarışlarda tamaşa edərək və atlara diqqətlə baxaraq, ən yaxşılarını qeyd edirlər və onlar üçün böyük pul təklif edirlər”.
XX əsrdə bu yarışların keçirilməsi haqda publisist Mirzə Abbas Abbaszadənin 1920-ci ilin martında “Azərbaycan” qəzetində dərc olunmuş məqaləsindən öyrənmək olar: “Birdən-birə meydanın bir başından zurna-balaban səsi gələn kimi minlərcə adamın gözü o yanda olub, bir-birini itələyib basmağa, atlıları görməyə çalışırdılar. Burda il uzunu çaharşənbə gözləyən igidlər, dəliqanlılar, adlı-sanlı at minən qoçaq oğlanlar əllərində yayları, bellərində oxları, çiyinlərində aynalı tüfəngləri atın üstündə qırğı kimi səkər, qıvraq geyinmiş bığıburma minicilər hərə öz yoldaşı ilə cüt-cüt meydanın ortasında ağır-ağır at oynatmağa başlardılar. Bu gün sınaq günü, düşməni ağlatmaq, dostu güldürmək günü idi. Nişanlı oğlanlar bu gün ad, nişan qazanmalı idilər ki, səsləri nişanlılarının qulağına çatsın”.
Mənbələr:
