“Xızır Nəbi” bayramı fevralın 10-dan 11-ə keçən gecədən qeyd edilir. Elə həmin andan yazın müjdəçisi olan “Xızır” gecələri başlayır. Deyilənə görə bu gecə Xızır peyğəmbərin adı ilə bağlıdır və yazın gəlişinin ilk müjdəçisidir. Tovuzun Yuxarı Öysüzlü kəndinin sakinləri hər il bu bayramı özünəməxsus şəkildə qeyd edirlər.
Bu kənddə yüzilliklərdən bəri tarixi adət-ənənələrini bu günədək yaşadıb, davam etdirməkdədirlər. Bölgədə bahar bayramını hər kəsdən tez məhz bu kəndin sakinləri qarşılayır desək, yanılmarıq.
“Xızır Nəbi gecəsi”, “Xızır bayramı” və ya bəzən də “Xıdır bayramı” kimi də adlandırılan bu bayramı insanlar təmtəraqla, xüsusi mərasimlərlə keçirirlər. Bayram kəndin inanc yeri olan xan çinarının ətrafına toplaşıb tonqal yandırmaqla qeyd olunur. Sakinlər həmin gecəni baharın gəlişinin müjdəsi kimi qəbul edirlər.
“Fevralın 1-dən 20-nə qədər qışın oğlan çağı olur ki, bunun da 10 günü “Xıdır Nəbi” günlərinə təsadüf edir. İnanca görə, məhz bu gecə “Xıdır Nəbi” elə obaya ayaq basır. Qışın oğlan çağına, sərt qış günlərinə təsadüf edən bu bayramın bir fəlsəfi anlamı var. Ulularımız qışın oğlan çağında çətinliklərə birlikdə qalib gəlməsi üçün birləşiblər. Kənd yerlərində bolluq, bərəkət rəmzi kimi qeyd olunur”, – deyə kənd sakini Məlahət Hacıyeva bildirir.
İnanca görə, bu gündən sonra qışın məşəqqətləri arxada qalır, təbiətdə yazın nəfəsi duyulur. Sanki bir oyanma başlayır. Xalq rəvayətlərinə inansaq çətinliklərdən qurtarmaq üçün “Xıdır Nəbi” qış günlərində evlərə bərəkət paylayır.
“Xıdır Nəbi” bayramımızdır. Ata-babalardan deyirdilər ki, o vaxtı analar qovut hazırlayıb çölə qoyurlarmış ki, Xıdır Nəbi baba da gəlib çomağını o qovuta basırmış. İndi bu ənənələri davam etdiririk. Hər il burda ayın 10-nu bayram keçiririk”, – deyə kəndin digər sakini Solmaz Rüstəmova vurğulayır.
