1920-ci ildə Gəncə üsyanı yatırıldıqdan sonra üsyanın fəal iştirakçısı olan samuxlu Qaçaq Məmmədqasım və dəstəsi mübarizəsini davam etdirir. Məmmədqasımın dəstəsinin fəaliyyətindən qorxan dövlət adamları buna son qoymağı qərara alırlar. Qaçaq bu haqda öz xatirələrində də yazırmış.
Bu dövrdə Mir Cəfər Bağırov Azərbaycan SSR-də Fövqəladə Komissiyanın sədri idi. O, Qaçaq Məmmədqasımla şəxsən görüşmək qərarına gəlir. Bağırov kiçik bir dəstə ilə onun arxasınca gedir. O, Kür çayının körpüsünün üstündən Məmmədqasıma belə xəbər göndərir: “Sənin görüşünə mən gəlmişəm. Atışmaq, dava etmək, qan tökmək lazım deyil. Kişi kimi qabaq-qabağa söhbət edək”.
Bağırov dəstəsini, silahını qoyub Kürün o tayına keçir. Məmmədqasım isə dəstəsinin üzvlərinə tapşırır ki, “Mir Cəfər Bağırov bizimlə çörək kəssə, onunla söhbət edəcəyik, yox, özünü təkəbbürlü aparsa, davamız davadır”. Daha sonra Qaçaq Məmmədqasım Mir Cəfəri qarşılayır, süfrə açılır və onlar düşərgədə üz-üzə otururlar.
Bağırovun silahsız, adamsız gəlməsi, qaçaqlarla diz-dizə oturub çörək kəsməsi Məmmədqasımı təəccübləndirir, onun qoçaq və qorxmaz olduğuna inandırır.
Mir Cəfər Bağırov söhbətə başlayaraq deyir: “Məmmədqasım, indi biz bir millətin övladı kimi, qardaş kimi açıq söhbət edə bilərik. Sən nə xalqın, nə də dövlətin düşmənisən…Sən nə qədər ədalətli olsan da, özün və başının dəstəsi hər gün çörək yeməlidir, ət yeməlidir. Əkin əkmirsən, biçin biçmirsən. Demək ki, yaşamaq üçün istər-istəməz kəndləri talamalısan. Xalqın ununu, dənini, mal-qoyununu örüşdən və ya qapısından çəkib gətirməlisən. Bu yoldan əl çək! Başının dəstəsini dağıt! Gəl səni Gəncədə, Gəncəbasarda bir rayona milis şöbəsinin rəisi qoyum”.
Qaçaq Məmmədqasımın Mir Cəfərə cavabı belə olur: “Yoldaş Bağırov, bütün bu qiymətli təkliflərinizə görə çox sağ olun. Məni hansısa bir vəzifəyə qoysanız da, düşmənlərim rahat buraxmayacaq. Mənə başqa çıxış yolu deyin”.
Mir Cəfər Bağırov buna belə münasibət bildirir: “Onda sizin bircə yolunuz qalır. Mən şərait yaradım, dəstəndən kimləri seçirsən seç, özünə və millətinə yaxın olan dövlətlərdən birinə keç”.
Onlar görüşüb ayrılırlar. Bağırov geri qayıdır, Qaçaq Məmmədqasım isə kiçik bir dəstə ilə Türkiyəyə keçir.
Mənbələr:
