Bala Məşədi Gəncədə tanınmış mülkədar, xeyriyyəçi və “Difai” təşkilatının gizli üzvlərindən biri olub. O, şəhərin Dal Ozan məhəlləsindəki “El yolu” adlanan küçədə (İsmət Qayıbov) 9 №-li ikimərtəbəli binada yaşayıb.
Bir gün Bala Məşədi evində olarkən zirzəmisində inilti səsi eşidir. Bu səs onu təəccübləndirir və o, zirzəmiyə baxmağa qərar verir. Məşədi görür ki, bir rus əsgəri Gəncə üsyanı zamanı yaralanıb və onun zirzəmisində gizlənib. Bala Məşədi onun milliyyətinə və əqidəsinə baxmayaraq, evinə həkim gətirib, yaralı rus əsgərini müalicə etdirir.
31 may 1920-ci ildə Gəncə üsyanı yatırıldıqdan sonra bir çoxları kimi, Bala Məşədi də həbs olunur. Onun qardaşı Hacı Əli də tutulur. Lakin onların günahlarını sübut edə bilməyib, bir müddət sonra buraxırlar.
1931-ci ildə Bala Məşədi ailəsi ilə sürgün edilir. O, dustaq olmasına baxmayaraq, orada gunahsız repressiya olunan insanlara yardım edirdi. Həbsxananın ciddi qanunları olsa da, oranın rəisi Bala Məşədiyə xoş münasibət bəsləyirdi.
Günlərin birində rəis Bala Məşədini çağırır, haralı olduğunu və nə üçün sürgün edildiyini soruşur. O isə cavab olaraq günahının olmadığını və nə üçün sürgün edildiyini bilmədiyini söyləyir. Bu an rəis Məşədidən onu tanıyıb-tanımadığını soruşur. O isə tanımadığını deyir. Bundan sonra rəis ona Gəncədə bir nəfər yaralı əsgəri müalicə etdirdiyini, evində saxlayıb, sağaldıqdan sonra yola saldığını söyləyir. Məşədi təəcüblənib, bunu onun haradan bildiyini soruşur. Rəis isə həmin əsgər olduğunu deyir. Həmçinin bildirir ki: “Mən nə qədər rəisəm, sənə və sənin millətinə yardımçı olacağam”.
1933-cü ildə Bala Məşədi Gəncəyə qayıdır, lakin 1937-ci ildə yenidən həbs olunur və Nargin adasında güllələnir.
Mənbələr:
