18 avqust 1919-cu ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin parlamenti dövlət sərhədlərinin mühafizəsi haqqında qanun qəbul etmişdir. Bu qanuna əsasən, Azərbaycanın sərhədlərində 99 post yaradılmışdır və burada 992 keşikçi yerləşdirilmişdir. Həmçinin bu sənədlə Sərhəd mühafizəsinin təşkilinə rəhbərlik etmək və onun işini gömrük idarəsi ilə uyğunlaşdırmaq üçün maliyyə nazirliyinin dəftərxanasında xüsusi sərhəd mühafizəsi şöbəsi yaradılmışdı.
O dövrdə Azərbaycanda Zaqatala mahalının Qabaqçöl və Mazımçay kəndlərində, Gəncə quberniyası Qazax qəzasının Şıxlı və Salahlı kəndlərində gömrük postları var idi. 1919-cu ildə Azərbaycan Parlamenti Qazax qəzasının Poylu dəmiryol stansiyasında və Çaxmaqlı kəndində də ön gömrük postunun yaradılması və Qızılağac gömrük postunun fəaliyyətinin bərpası barədə qərarlar qəbul etdi. 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutu ilə Sərhəd Qoşunlarının formalaşması prosesi dayandı.
Azərbaycan müstəqilliyini bərpa edəndən sonra Sərhəd Qoşunlarının formalaşması davam etdirildi və 1991-ci ildə Respublikanın Milli Şurası “Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhədi haqqında” Qanun qəbul etdi. 1990-cı illərdə sərhəd xidməti Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin tərkibində fəaliyyət göstərirdi. 2002-ci ildə isə Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin Sərhəd Qoşunları İdarəsinin əsasında Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhəd Xidməti yaradılmışdır.
Ulu öndər Heydər Əliyevin 2000-ci il 16 avqust tarixli Sərəncamı ilə avqustun 18-i hər il sərhədçilərin peşə bayramı günü kimi qeyd olunur.
Mənbələr:
