Azərbaycanda elektron KİV-nin ilk nümunəsi sayılan radionun yaranması 1926-cı ilin 26 noyabrından hesablanır. Lakin əslində ölkəmizdə radioquruculuğun tarixi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Gəncədə yaratdığı radiostansiyanın fəaliyyəti ilə başlayır.
1919-cu ildə Fransanın teleqraf və telefon kompaniyası AXC-nin poçt-teleqraf işlərini dünya standartlarına uyğunlaşdırmaq və Gəncə radiostansiyasını Eyfel qülləsindəki Avropa radiostansiyasına qoşmaq üçün Parisdəki nümayəndələrlə qarşılıqlı razılaşmaya gəlir. Ona əsasən, xeyli radio-rabitə avadanlıqları göndərilir və Fransa mühəndisləri ölkəyə ezam edilirlər.
1919 ilin axırlarına yaxın 33 nəfərin xidmət etdiyi radiostansiya yaradılır. Həmin ilin 28 noyabrında Ə.M.Topçubaşov Fransadan - Eyfel qülləsindəki radiostansiyadan birbaşa Gəncə radiostansiyasına teleqram göndərmişdi. Bu, Azərbaycanda radiostansiyanın fəaliyyətə başlaması münasibətilə göndərilən təbrik teleqramı idi.
Teleqramda deyilirdi: "Əziz həmvətənlərimizin iqtisadi və mədəni tərəqqisində böyük rol oynayacaq ilk Azərbaycan radiostansiyasının fəaliyyətə başlaması münasibətilə sizi təbrik edirəm".
1920-ci il yanvarın 13-də Gəncə radiostansiyası Fransanın Eyfel qülləsinə yenidən qoşulur. Həmin gün Əlimərdan bəy Topçubaşov Parisdən Azərbaycan xalqına müraciət edərək Cümhuriyyətin Paris Sülh Konfransında tanındığını xəbər verir. Əlimərdan bəyin bu teleqramından əvvəlcə Gəncə, sonra isə bütün Azərbaycan xəbər tutur və hər yerdə böyük sevinc yaşanır.
1920-ci ildə AXC-nin süqutu radioquruculuq işinin yarımçıq qalmasına səbəb olur.
Mənbələr:
