top
Abdulla Tağızadə: Azərbaycandakı əlifba hərəkatının fəal üzvlərindən biri
12 yanvar 2023, 17:00
- +

Abdulla Tağızadə: Azərbaycandakı əlifba hərəkatının fəal üzvlərindən biri

Abdulla Məmməd oğlu Tağızadə 1897-ci ildə Gəncədə anadan olub.

O, 1916-cı ildə Gəncə gimnaziyasında təhsilini başa vurub və Moskva Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olub. Bir il sonra Rusiyada inqilab hərəkatı səbəbindən Gəncəyə dönərək istiqlal uğrunda mübarizəyə başlayıb. 1919-cu ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Maarif Nazirliyi yanında yaradılan əlifba komissiyasında fəaliyyət göstərib və öz təkliflərini verib.

Tağızadə 1920-ci ildə Maarif Komissarlığında texniki katib, “Qaçqınlar və əziyyət çəkənlərə kömək üçün yaradılan xüsusi komissiya”da müavin, 1921-ci ildən Xalq Torpaq Komissarlığının “Əkinçi” jurnalında məsul katib işləyib və Bakı Sovetinin üzvü olub. O, 1922-ci ildə yaradılan Yeni Əlifba Komitəsinin rəhbər heyətinə seçilib.

Tağızadə 1924-cü ildə Sankt-Peterburqa Şərq Dilləri İnstitutuna oxumağa göndərilir, həmçinin Leninqrad Dövlət Universitetinin Dil və mədəniyyət fakültəsinə daxil olur.

Tağızadə 1928-ci ildə Azərbaycan SSR Maarif Nazirliyi tərəfindən ölkəyə dəvət olunur. O, “Kultura i pismennost Vostoka” toplusunda məsul katib işləyir. Ali məktəbdə Qədim türk dilləri fənnindən, Elmi Tədqiqat İnstitutunda aspirantlara Qədim türk dillərinin yazılı abidələri və Türk dillərinin qramatikası fənlərindən mühazirələr oxuyur, eləcə də Azərbaycan türkcəsi fənnini tədris edir.

Tağızadə türk xalqlarının yaşadığı bölgələrdə keçirilən toplantılara, konfranslara da qatılır. O, həmin toplantılarda milli ruhlu fikirlər söyləyir, həmin bölgədəki gizli antisovet təşkilatlarla əlaqə yaradır. Alim Azərbaycan Elmi-Tədqiqat İnstitutunun Dil-ədəbiyyat və sənət şöbəsində elmi işçi, sonra isə Dilçilik və terminologiya şöbəsinin müdiri işləyir. Tağızadə “Türk-tatar dillərinin tarixi sərf-nəhvi”, “Qədim türk dilləri və yazılı abidələrinin öyrənilməsi üsulu və yolları”, “Dil haqqında elmin inkişaf tarixi”, “Azərbaycan dili və şivələrinin izahlı lüğəti” əsərlərini çap etdirir.

1937-ci ildə Tağızadə həbs olunur. O, səkkiz dəfə dindirilməsinə baxmayaraq, bütün ittihamları rədd edir. Abdulla Tağızadə 12 yanvar 1938-ci ildə güllələnir. İstintaq materiallarında onun evindən aparılan əsərlərin yandırıldığı qeyd olunur.

Mənbələr:


  1. https://www.strategiya.az/chap.php?id=92132

  2. https://azedu.az/az/news/1647

Son xəbərlər

Bütün xəbərlər
Bu gün, 16:02

Həmkəndlisini ağacla döydü, məhkəməlik oldu

Bütün xəbərlər
Bu gün, 14:51

"Kəpəz" Ümid Səmədovla müqaviləni yenilədi

Bütün xəbərlər
Bu gün, 14:03

Hər ət dönər üçün uyğun deyil

Bütün xəbərlər
Bu gün, 13:46

Yaşa görə sosial şəbəkə tələbləri ilə bağlı - Cərimələr müəyyənləşdi

Bütün xəbərlər
Bu gün, 13:34

Gəncədə "Off-road" üçün yararlı küçə

Bütün xəbərlər
Bu gün, 12:58

Sabah Gəncədə 39 dərəcə isti olacaq

Bütün xəbərlər
Bu gün, 11:05

Ceki Çanın filmində çəkilmək üçün ŞANS

Bütün xəbərlər
Bu gün, 10:33

Gəncədə ekoloji aksiya keçiriləcək

Bütün xəbərlər
Bu gün, 09:59

Tanınmış müğənni Gəncədə səhnə alacaq - GİRİŞ SƏRBƏSTDİR

Bütün xəbərlər
Dünən, 17:26

Gəncədə direktor vəzifəsi üçün müsabiqə elan edilib

Bütün xəbərlər
Dünən, 16:56

Göygöldə qanunsuz tikili söküldü

Bütün xəbərlər
Dünən, 15:41

Sabah hava necə olacaq? - PROQNOZ

Bütün xəbərlər
Dünən, 15:11

45 yaşlı qadının evinin həyətindən meyiti tapılıb

Bütün xəbərlər
Dünən, 14:35

Fikrət Əmirov parkında şam ağacları quruyur – Gəncə sakini

Bütün xəbərlər
Dünən, 13:56

15 gündə Elm və Təhsil Nazirliyinə 54 minə yaxın müraciət olub

Bütün xəbərlər
Dünən, 12:33

Nizami Gəncəvinin nəslindən olan Xalq artistinin doğum günüdür

Bütün xəbərlər
Dünən, 11:05

İki sərnişinin ölümünə səbəb olan sürücü yenidən məhkəmə qarşısında

Bütün xəbərlər
Dünən, 10:32

Gəncəli şəhidin doğum günüdür

Bütün xəbərlər
Dünən, 09:58

MİDA güzəştli mənzillər satışa çıxarıb

Bütün xəbərlər
Dünən, 09:08

Gəncədə yol problemi: Çuxurlar sürücüləri çətin vəziyyətdə salır

Bütün xəbərlər
03 avqust 2026, 15:15

Təhsil tələbə kreditlərinə müraciət başladı

Bütün xəbərlər
03 avqust 2026, 15:02

Azərbaycan-Gürcüstan dəmir yolu ilə sərhəd keçidi sürətləndirilir

Bütün xəbərlər
03 avqust 2026, 14:03

Günvurma ilə bağlı müraciətlərin SAYI

Bütün xəbərlər
03 avqust 2026, 13:33

Ramin Məmmədovdan YENİ TƏYİNAT

Oxşar xəbərlər